DLP چیست؟ مقایسه Trellix و Safetica برای جلوگیری از نشت اطلاعات

DLP چیست؟

Data Loss Prevention یا DLP مجموعه‌ ای از فناوری‌ ها و Policy های امنیتی است که برای شناسایی، طبقه‌بندی، مانیتورینگ و کنترل داده‌ های حساس استفاده می‌شود. این راهکار می‌ تواند از خروج عمدی یا سهوی اطلاعات از طریق Email، Web Upload، فضای Cloud، USB، چاپگر، Clipboard و سایر مسیرهای انتقال داده جلوگیری کند.

یک راهکار DLP مناسب باید از داده‌ ها در سه وضعیت Data at Rest، Data in Use و Data in Motion محافظت کند. انتخاب محصول نیز به تعداد Endpoint ها، مسیر های انتقال اطلاعات، نوع داده‌های حساس، معماری On-Premises یا Cloud و سطح کنترل موردنیاز سازمان بستگی دارد.

راهکار Data Loss Prevention، یک راهکار امنیتی است که با هدف جلوگیری از دسترسی، استفاده یا اشتراک‌گذاری غیرمجاز، از داده‌ های حساس سازمان محافظت می‌کند. راهکار DLP می‌تواند انتقال داده‌ های حساس را در بسترهای مختلف ارتباطی مانند ایمیل، ذخیره‌ سازی ابری و آپلود فایل‌ ها را رصد کرده، تشخیص دهد و در صورت لزوم مسدود نماید. این راهکار بازرسی محتوا و تحلیل متنی داده‌های جابجا شده را انجام می‌دهد.

معرفی تخصصی راهکار DLP

این داده‌ ها می‌توانند از طریق برنامه‌ های مانند ایمیل و شبکه‌ های اجتماعی منتقل شوند، در حین انتقال در شبکه باشند، روی پایانه‌ های کاری مورد استفاده قرار گیرند، یا به صورت ذخیره‌شده در سرور های محلی، برنامه‌ ها و فضای ابری قرار داشته باشند. DLP Solution به شناسایی و حفاظت از داده‌های حساس کمک شایانی می‌کند، فارغ از اینکه این داده‌ ها در سازمان، فضای ابری یا روی پایانه‌های کاری باشند. این سیستم می‌ تواند دسترسی به داده‌ ها را کنترل و استفاده از آن‌ها را نظارت کند، انتقالات غیرمجاز را مسدود کرده و در صورت وقوع نقض احتمالی، فوراً تیم‌ های امنیتی را مطلع سازد.

DLP در یک نگاه

هدف اصلی: جلوگیری از نشت عمدی یا تصادفی اطلاعات
داده‌های تحت حفاظت: اسناد، ایمیل‌ها، Database ها، Source Code و اطلاعات شخصی
مسیرهای کنترل: USB، Email، Web، Cloud، Print و Network
مدل‌ها: Endpoint DLP، Network DLP و Cloud DLP
قابلیت‌ها: Discovery، Classification، Monitoring، Blocking و Incident Investigation
محصولات بررسی‌شده: Trellix DLP و Safetica

انواع راهکار DLP و محل استفاده هرکدام

نوع راهکار	محل کنترل	کاربرد اصلی
Endpoint DLP	لپ‌تاپ، Desktop و Server	کنترل USB، Clipboard، Print، Screenshot، Application و فایل‌ها
Network DLP	Email، Web Gateway و ترافیک شبکه	شناسایی و جلوگیری از انتقال اطلاعات حساس در شبکه
Data Discovery	File Server، Database و Repository	کشف و طبقه‌بندی اطلاعات حساس ذخیره‌شده
Cloud DLP	SaaS، Cloud Storage و Collaboration	کنترل داده‌ها در سرویس‌های Cloud و برنامه‌های سازمانی

بررسی مهم‌ترین مزایای راهکار های DLP

مزایای راهکار Data Loss Prevention شامل پوشش جامع، تشخیص دقیق، سیاست‌های جزئی‌نگر و نظارت در لحظه است. معایب DLP شامل پیاده‌سازی پیچیده، تشخیص‌های کاذب، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی کاربران، هزینه‌های نگهداری و هزینه‌های بالای نصب و راه اندازی می‌باشد. راهکار DLP شامل سه حالت Cloud-Based, Network-Based, Endpoint-Based می‌باشد و اصلی‌ترین قابلیت‌های آن به این شرح است:

مزایا استفاده از DLP Solution

حفاظت از داده‌های حساس: DLP می‌تواند به شناسایی و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز، سرقت یا حذف داده‌های حساس کمک کند. این راهکار قادر است از مالکیت فکری و معنوی سازمان مانند اسرار تجاری، برنامه‌های کسب‌وکار محرمانه و الگوریتم‌های اختصاصی محافظت نماید.
بهبود رعایت مقررات: راهکار DLP به سازمان‌ها امکان می‌دهد که تمام قوانین و استانداردهای حفاظت از داده‌ها مانند HIPAA ،GDPR یا PCI DSS را رعایت نموده و با آنها مطابقت کامل داشته باشند.
کاهش خطر نقض داده‌ها: DLP می‌تواند به کاهش احتمال نقض داده‌ها کمک کرده و هزینه و آسیب‌ های این نقض را به حداقل رساند.
بهبود نظارت: DLP می‌تواند نظارت دقیقی نسبت به دسترسی و استفاده از داده‌ها را فراهم نموده و به شناسایی نقاط ضعف کمک کند.
تقویت اعتبار سازمان: DLP می‌تواند تعهد یک سازمان به حفظ امنیت و حریم خصوصی داده‌ها را نشان داده و اعتماد مشتریان را جلب نماید.
افزایش بهره‌وری: DLP Solution می‌تواند به بهینه‌ سازی مدیریت و حاکمیت داده‌ها کمک کرده و هزینه‌های عملیاتی و ریسک‌ها را کاهش دهد.
کمک به خروج از شرایط بحرانی: یک راهکار DLP اگر به‌خوبی طراحی و پیاده سازی شده باشد قادر خواهد بود به مدیران امنیت اطلاعات (CISOs) سازمان‌ها در بازیابی سریع داده‌ها و خروج از بحران‌های حاصل از حملات سایبری کمک شایانی نماید.
رمزنگاری اطلاعات و داده‌ها: DLP قادر است داده های حیاتی و مهم سازمان را رمزنگاری نماید. بدین ترتیب در صورتی که داده‌های مذکور به صورت غیرقانونی از سازمان خارج شود نیز قابل استفاده و بهره برداری نخواهند بود.
یکپارچگی با سایر سامانه‌های امنیتی: راهکار Data Loss Prevention قابلیت یکپارچه شدن با سایر سامانه‌های امنیتی موجود در سازمان از قبیل: EDR, XDR, SIEM SOAR, را دارا بوده و قادر است به تبادل اطلاعات و دستورات اجرایی ارسال شده از آنها بپردازد.

معرفی شرکت Trellix و محصولات آن در حوزه DLP

شرکت Trellix در سال 2022 با ادغام شرکت‌های معروف McAfee و FireEye تشکیل شد و یکی از شرکت‌های سرشناس و سرآمد در حوزه امنیت شبکه‌های سازمانی به شمار می‌رود. این شرکت محصولات متعددی را برای افزایش امنیت سایبری سازمان‌ها ارائه می‌دهد که از جمله آنها می‌توان به راهکار DLP، EDR، NDR و XDR اشاره کرد. شرکت Trellix دارای بیش از 50 هزار مشتری بزرگ سازمانی در سرتاسر دنیا بوده و حدود 80 درصد از شرکت‌های Fortune 100 نیز از راهکارهای امنیتی این شرکت، به‌ویژه راهکار DLP، استفاده می‌کنند.

شرکت Trellix و راهکار Data Loss Prevention

محصولات Trellix در حوزه امنیت سایبری سازمانی دارای رتبه بندی و تاییده‌های مختلفی از موسسه‌های معتبر از قبیل Gartner و Forrester می‌باشند. محصولات شرکت Trellix در حوزه EDR, NDR, XDR روی بستر ابری ارائه شده و در ایران قابل استفاده نمی‌باشند اما محصول DLP این شرکت امکان نصب به صورت On-Premise را دارا بوده که همین امر آنرا به یکی از محبوب‌ترین و کاربردی‌ترین محصولات در ایران بدل نموده است.

ترلیکس با ارائه یک راهکار جامع DLP، حفاظت بی‌نقص و کاملی از اطلاعات حساس و اختصاصی سازمان فراهم می‌کند. این محصول قابلیت‌های پیشرو در صنعت امنیت سایبری را برای کشف، طبقه‌بندی، نظارت و واکنش به حوادث امنیتی ارائه می‌دهند. با پیاده‌سازی این محصول سازمان‌ها می‌توانند به‌طور مؤثر از داده‌های خود محافظت کنند، سیاست های انطباقی را برآورده سازند و خطرات نشت اطلاعات و تهدیدات را کاهش دهند.

از جمله ویژگی های ترلیکس با راهکار Data Loss Prevention میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

ارائه دیدگاه جامع: این محصول از داده‌های حساس و مسیرهای ورود اطلاعات از کیبورد گرفته تا بستر ابری را محافظت نموده و قابلیت‌هایی را برای طبقه‌بندی آنها ارائه می‌دهد.
اجرای سیاست‌ها: این محصول به‌طور مؤثر سیاست‌های حفاظت از داده‌ها را در بخش‌های مختلف و مستعد تهدید از جمله پایانه‌های کاری، شبکه‌ها، ایمیل، وب و برنامه‌های ذخیره‌سازی ابری اعمال می‌کند.
پاسخ به رویدادها در لحظه: این محصول قابلیت نظارت و پاسخگویی به رویدادها را در لحظه فراهم می‌کند و به سازمان‌ها امکان می‌دهد تهدیدات امنیتی را به‌سرعت تشخیص داده و خسارت ناشی از آن را به حداقل برسانند.
آموزش کاربران: این محصول دارای ویژگی راهنمایی و آموزش خودکار و هوشمند کاربران است تا به آنها در درک و ارائه بهترین شیوه‌های امنیت داده و جلوگیری از نشت تصادفی اطلاعات کمک کند.
تولید گزارش: این محصول قابلیت‌های گزارش‌گیری جامعی را ارائه می‌دهد و به سازمان‌ها کمک می‌کند تا به‌سرعت و با سهولت به انطباق مورد نیاز خود دست یابند، جزئیات مهم حادثه‌ها را به اشتراک گذارند و روندها را برای بهبود قوانین و سیاست‌ها رصد کنند.
رمزنگاری داده‌ها: راهکار DLP می‌تواند براساس Policy از انتقال داده جلوگیری کرده یا از طریق یکپارچگی با راهکارهای Encryption، Rights Management و Endpoint Security، حفاظت بیشتری از اطلاعات حساس ایجاد کند. قابلیت رمزنگاری مستقیم به محصول، ماژول‌ها و معماری پیاده‌سازی بستگی دارد.
محافظت از داده‌های ساختاریافته و غیرساختاریافته: این محصول قابلیت محافظت از انواع داده‌های ساختاریافته و غیرساختاریافته، از جمله اسناد، ایمیل‌ها، پایگاه‌های داده و بیش از 400 نوع محتوای مختلف را دارا می‌باشد. همچنین افزونه تشخیص کاراکتر نوری (OCR) امکان حفاظت از اطلاعات حساس موجود در تصاویر، ویدیو ها و اسناد pdf را فراهم می‌کند.

اجزای راهکار Trellix Data Loss Prevention

ماژول	کاربرد اصلی
Trellix DLP Endpoint Complete	حفاظت از داده‌ها روی سیستم‌های Windows و macOS و کنترل فعالیت کاربران
Trellix Device Control	کنترل USB، تجهیزات قابل‌حمل و Deviceهای متصل به Endpoint
Trellix DLP Discover	کشف و طبقه‌بندی اطلاعات حساس در Storage، Network Share و Database
Trellix DLP Network Monitor	مشاهده و تحلیل اطلاعات حساس عبوری از شبکه
Trellix DLP Network Prevent	جلوگیری از ارسال غیرمجاز اطلاعات از طریق Email و Web Gateway
Trellix ePO	مدیریت Policyها، Agentها، رخدادها و گزارش‌ها از کنسول مرکزی

این نام‌گذاری با ساختار فعلی محصولات Trellix هماهنگ است. نسخه‌های جدید DLP Endpoint نیز قابلیت‌هایی مانند OCR، Visual Labeling، کنترل UAS Device، Clipboard Protection و AirDrop Monitoring را توسعه داده‌اند.

معرفی شرکت Safetica و محصولات آن در حوزه DLP

شرکت Safetica یک شرکت نرم‌افزاری است که از سال 2007 راه‌حل‌های جلوگیری از نشت داده‌ها (Data Loss Prevention) و مدیریت ریسک‌های داخلی (Insider Risk Management) را به سازمان‌های مختلف در سراسر جهان ارائه می‌دهد. محصولات Safetica برای محافظت از داده‌های حیاتی تجاری و سازمانی در برابر نشت‌های تصادفی و سرقت عمدی در محیط داخلی و در فضای ابری طراحی شده است. این شرکت دارای بیش از 5 هزار مشتری در کشورهای مختلف بوده و در رتبه بندی موسسات معتبری از قبیل G2, Gartner, Forrester همواره جزو شرکت های پیشتاز در حوزه خدمات و راهکارهای حفاظت از اطلاعات سازمانی می‌باشد. از جمله قابلیت های کلیدی راهکار DLP ارائه شده توسط شرکت Safetica می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

استقرار ساده و رابط کاربری آسان: به دلیل سادگی پیاده‌سازی و مدیریت محصول Safetica DLP می‌توان آنرا به راحتی در شبکه داخلی سازمان نصب و پیاده سازی نمود و نیازی به ارائه آموزش های پیشرفته به تیم امنیت وجود نخواهد داشت.
کشف و ایمن‌سازی انواع داده‌های حساس: با استفاده از سامانه طبقه‌بندی یکپارچه، می‌توان داده‌ها را بر اساس محتوا، منبع، نوع فایل و حتی طبقه‌بندی‌های شخص ثالث بدون توجه به محل ذخیره سازی فایلها یا شیوه انتقال آنها شناسایی و محافظت کرد.
محافظت داده‌های در حالت سکون: می‌توان فایل‌های حساس را در پوشه‌ های انتخاب شده روی پایانه های کاری و اشتراک‌گذاری‌های شبکه را جستجو، کشف و از خروج آنها به صورت سهوی یا عمدی از سازمان جلوگیری کرد.
محاظفت داده‌های در حال حرکت: می‌توان فایل‌ها را مستقیماً در حین عملیات کاربران مانند جابجایی، آپلود و دانلود، باز کردن، کپی کردن به مسیر دیگر، آپلود از طریق مرورگرهای وب، ارسال از طریق ایمیل یا اپلیکیشن‌ های پیام‌رسان و موارد دیگر طبقه‌بندی کرد.
مدیریت ریسک‌های داخلی: با استفاده از Safetica DLP می‌توان تهدیدات داخلی را شناسایی کرده و ریسک سرقت داده‌های حساس را در مراحل اولیه کاهش داد. واکنش به‌موقع به تمام رخداد های سایبری کلید حفاظت کارآمد است.
تحلیل رفتار کاربران: می‌توان فعالیت‌های کاربران را به‌صورت دقیق مشاهده نموده و ناهنجاری‌های رفتاری آن‌ها را کشف کرد. همچنین می‌توان اطمینان حاصل کرد که عملیات کسب‌وکار سازمان حتی در زمان کار از راه دور به‌صورت روان انجام می‌شود.
شناسایی و مراقبت پیشرفته: راهکار DLP با این محصول، قابلیت شناسایی و ارزیابی کارکنان در معرض ریسک بالا (از جمله افرادی که در حال ترک شرکت یا مواجه با اخراج هستند و پیمانکاران از راه‌دور) و ارائه راهنمایی برای اصلاح رفتار آن‌ها به منظور جلوگیری از حوادث احتمالی را دارد. همچنین می‌توان حذف برنامه‌ها، سخت‌افزارها یا لوازم جانبی ناخواسته یا اضافی که به عنوان فناوری سایه یا Shadow IT شناخته می‌شود را شناسایی نمود.
یکپارچگی کامل با سایر سامانه‌های امنیتی: این محصول قابلیت یکپارچگی با Microsoft 365 را داشته و خروجی لاگ‌ها را می‌توان به صورت خودکار به راهکار‌های SIEM از جمله Splunk, IBM, LogRhythm ارسال نمود. همچنین با استفاده از REST API و انتقال داده ها به Teableau و Power BI می‌توان به تحلیل پیشرفته اطلاعات و بهره برداری از آنها در راستای اهداف کسب و کار سازمانی پرداخت.

ویژگی های راهکار DLP

مراحل پیاده‌سازی DLP در سازمان

۱. شناسایی داده‌های حساس

ابتدا باید مشخص شود چه اطلاعاتی مانند داده‌های شخصی، اطلاعات مالی، قراردادها، Source Code یا اسناد محرمانه نیاز به حفاظت دارند.

۲. کشف و طبقه‌بندی اطلاعات

داده‌ها براساس محتوا، محل ذخیره‌سازی، نوع فایل، مالک اطلاعات و سطح حساسیت طبقه‌بندی می‌شوند.

۳. اجرای Policy در حالت Monitor

پیش از Block کردن فعالیت‌ها، Policyها باید مدتی در حالت Monitor یا Audit اجرا شوند تا رفتار عادی کاربران و False Positiveها مشخص شود.

۴. اجرای آزمایشی روی گروه محدود

Policyها ابتدا روی یک Department یا گروه Pilot اعمال می‌شوند تا اثر آن‌ها بر فرایندهای کاری بررسی شود.

۵. فعال‌کردن واکنش‌های امنیتی

واکنش می‌تواند شامل Log، هشدار به کاربر، درخواست Justification، Quarantine یا Block کامل انتقال باشد.

۶. بررسی Incident و اصلاح Policy

رخدادهای ثبت‌شده باید تحلیل شوند و Exceptionها، Thresholdها و Classification Ruleها به‌صورت دوره‌ای اصلاح شوند.

مقایسه Trellix DLP و Safetica

معیار	Trellix DLP	Safetica
معماری	مجموعه ماژولار Endpoint، Discover و Network DLP	پلتفرم یکپارچه DLP و Insider Risk Management
مدیریت	مدیریت متمرکز از طریق Trellix ePO	کنسول متمرکز برای DLP، رفتار کاربر و ریسک داخلی
تمرکز اصلی	سازمان‌های دارای معماری امنیتی گسترده و چندلایه	کنترل داده، رفتار کاربران و تهدیدات داخلی
Deployment	On-Premises و برخی قابلیت‌های SaaS	Cloud یا On-Premises
کنترل Endpoint	گسترده و مبتنی بر Policy	کنترل Endpoint همراه با Context رفتاری
انتخاب مناسب	محیط‌های Enterprise و ساختارهای پیچیده	سازمان‌های نیازمند پیاده‌سازی ساده‌تر و تمرکز بر Insider Risk

Trellix راهکار خود را به ماژول‌های Endpoint، Device Control، Discover، Network Monitor و Network Prevent تقسیم کرده است؛ Safetica نیز DLP و Insider Risk Management را در یک پلتفرم ترکیب می‌کند و امکان Deployment ابری یا داخلی را ارائه می‌دهد.

جمع بندی

در مجموع، راهکار DLP برای حفاظت از داده‌های حساس سازمان‌ها، کاهش ریسک‌های امنیتی و اطمینان از رعایت مقررات حیاتی هستند. شرکت‌های پیشرو مانند Trellix و Safetica با ارائه قابلیت‌های پیشرفته از جمله شناسایی، طبقه‌بندی، نظارت در لحظه، و تحلیل رفتار کاربر، نقش بسزایی در تأمین امنیت اطلاعات و مدیریت ریسک‌های داخلی ایفا می‌کنند. راهکار Data Loss Prevention نه‌تنها از نشت‌های غیرمجاز جلوگیری کرده و به سازمان‌ها کمک می‌کنند تا به سرعت به حوادث امنیتی پاسخ دهند، بلکه با یکپارچگی با سایر سامانه‌های امنیتی، نظارت و محافظت جامعی را در برابر تهدیدات داخلی و خارجی فراهم می‌آورند.

سوالات متداول درباره DLP

تفاوت DLP و EDR چیست؟

DLP بر شناسایی و کنترل داده‌های حساس تمرکز دارد؛ درحالی‌که EDR فعالیت‌های مشکوک، Malware و رفتارهای تهدیدآمیز روی Endpoint را شناسایی و بررسی می‌کند.

آیا DLP می‌تواند انتقال فایل به USB را مسدود کند؟

بله. Endpoint DLP یا Device Control می‌تواند استفاده از USB را براساس کاربر، Device، نوع فایل، محتوا یا سطح حساسیت محدود کند.

تفاوت DLP Discover و DLP Prevent چیست؟

Discover اطلاعات حساس ذخیره‌شده را پیدا و طبقه‌بندی می‌کند؛ Prevent از انتقال غیرمجاز اطلاعات از طریق مسیرهایی مانند Email یا Web جلوگیری می‌کند.

آیا DLP بدون طبقه‌بندی اطلاعات قابل استفاده است؟

بله، اما دقت Policyها کاهش پیدا می‌کند. Classification کمک می‌کند کنترل‌ها متناسب با حساسیت و نوع داده اعمال شوند.

چرا DLP باعث False Positive می‌شود؟

Policyهای بیش‌ازحد عمومی، Keywordهای نامناسب، نبود Context و اجرای مستقیم Block بدون مرحله Monitor از دلایل رایج False Positive هستند.

آیا Trellix DLP به ePO نیاز دارد؟

در Deploymentهای On-Premises، ePO برای مدیریت Policyها، Agentها، رخدادها و تنظیمات DLP استفاده می‌شود. معماری دقیق به نسخه و نوع محصول بستگی دارد.

DLP چیست؟ معرفی راهکار جلوگیری از نشت اطلاعات